Zjawisk atmosferycznych (meteorologicznych) znają chyba wszyscy dość sporo. Deszcz, śnieg, grad czy szadź są jednak na tyle pospolite, że nie wywołują zdziwienia. Jest natomiast takie zjawisko, o którym słyszy się bardzo rzadko, czyli równomiernie do częstości jego występowania. W ostatnich dniach 2015 roku można je było zaobserwować na zachodzie Sudetów m. in. w Górach Izerskich.

Zjawisko należy do grupy zjawisk hydrometeorologicznych, czyli tych, które powstają przy udziale wody w atmosferze oraz procesami związanymi ze zmianą stanu jej skupienia w stan stały.

Angielskim odpowiednikiem lodowych kwiatów są frost flowers.

Kwiaty mają wymagania

Aby mogły zaszczycić świat swoim urokiem, jak to kwiaty, stawiają wymagania 🙂

Wyszedł Z Domu: Lodowe Kwiaty
Przede wszystkim potrzebna jest wilgoć i to w dużej ilości. Po drugie zmiana temperatury powietrza, która gwałtownie musi spaść poniżej zera stopni podczas gdy ziemia i to co w niej lub na niej się znajduje nie jest jeszcze zamarznięta (czyli wciąż wegetuje, kończy wegetację lub obumiera). Dlatego też zjawisko te dzieje się  późną jesienią lub wczesną zimą.

Ale to nie wszystko! Ogromne znaczenie ma jeszcze gatunek pewnego saprotroficznego grzyba a dokładniej łojówki różowawej (Exidiopsis effusa), który wpływa na kształtowanie się lodu w trakcie opuszczania roślin np obumierających gałęzi buka pospolitego. Nie jest on jednak warunkiem do zaistnienia tego zjawiska.

Nie może również wiać wiatr. Dlaczego? O tym dowiecie się za chwilę …

DSC00156
Proces twórczy

Tak więc mamy już wciąż „niezimujące” rośliny w których oczywiście znajduje się woda, woda zasysana i transportowana z gleby w górę rośliny przez nano’wąskie kanały w łodygach lub wciąż znajdująca się w gałęziach drzew. Kiedy temperatura powietrza spada poniżej zera, woda w górnych partiach rośliny zamarza co powoduje w niej pęknięcia (woda zwiększa swoją objętość zmieniając stan skupienia w stały) i przez te pęknięcia wydostaje się na zewnątrz. Powstający lód jest bardzo ale to bardzo cienki i kruchy i nawet lekki wiatr mógłby wpłynąć na niego destruktywnie (skoro kanały transportujące wodę były nano’wąskie to i lód, który jest z nich wypychany jest nano’cienki).

DSC00119
Proces ten działa podobnie jak wyciskanie z np. z tubki, z tym, że wielkości fizyczne takie jak siła czy kierunek muszą tutaj być całkowicie równomierne i identyczne. W efekcie wypchnięty lód układa się w fantazyjne, harmoniczne kształty a my możemy się nad nimi dziwować! Czasami mogą przypominać kwiaty, czasami puch, czasami wstążki. Wszystko zależy od rośliny z której się wydostaje.

Uproszczając, możemy powiedzieć, że lodowe kwiaty powstają gdy w roślinach zamarza woda.

WZD: Lodowe Kwiaty

Przy sprzyjających warunkach „wyciskanie” lodu z roślin może przybrać tak spektakularny efekt.

Są bardzo nietrwałym zjawiskiem, i wystarczy niewielki wzrost temperatury powietrza ponad poziom zero czy kilka porannych promieni słonecznych by je unicestwić. Nic dziwnego, w końcu grubość lodu mierzona jest w bardzo małych jednostkach miary.

Izery 2015

Większość fotografii „kwiatów” pochodzi z Gór izerskich, z okolic Rozdroża Izerskiego i kopalni kwarcu Stanisław (u jej podnóża) i zostały wykonane 29.12.2015 r.

Nam udało się je zaobserwować te zjawisko zarówno w lesie jak i w terenie odkrytym i skalnym. W tym pierwszym przypadku kwiaty wyrastały jedynie na gałęziach buka pospolitego.

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

W tym drugim przypadku był to stary już, niewielki, nieczynny kamieniołom kwarcu a widowiskowe kwiaty wyrosły z mchów.

DSC00198
Zjawisko należy do rzadkich, jednak czujny obserwator, penetrujący teren w miarę często i często również wstający rano by „wyjść z domu” w tym celu, może prawie każdego roku je obserwować 🙂

Co myślisz po przeczytaniu tego artykułu? Dodaj swój komentarz

Podobało Ci się? Polub artykuł lub podziel się nim na facebooku!

About Author

Świat naokoło jest niewyobrażalnie ciekawy, a ciekawość nie ma końca! Dlatego wychodzę z domu codziennie, bo każdy jeden dzień można zamienić na wiele odkryć. Kolekcjonuję doznania, kolory, smaki, przygody i emocje. Od 2016 roku dzielę się tymi kolekcjami będąc przewodnikiem terenowym po Sudetach ...

Leave A Reply

Znajdż nas na facebook'u
WYSZEDŁ Z DOMU - WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE ®
Przejdź do paska narzędzi